آزمون اختلالات روانی(SCL-90)
اختلال روانی چیست؟
اختلال روانی که نام دیگر آن بیماری روانی است به وضعیتی اطلاق می شود که افکار، احساس، رفتار، روحیه فرد تحت تاثیر منفی قرار می گیرد. اختلالات روانی که به صورت موقتی یا مزمن تجربه می شوند بر عملکرد افراد در ابعاد مختلف زندگی مانند عملکرد شغلی، عملکرد تحصیلی تاثیر گذاشته و می تواند روابط فرد با دیگران را تحت تاثیر قرار دهد.
اختلالات روانی انواع مختلفی دارند و در کتابچه راهنمای تشخیصی اختلالات روانی به چندین دسته مختلف طبقه بندی شده اند؛ برخی از اختلالات روانی شامل اختلالات خلقی مانند افسردگی، اختلالات اضطرابی، اختلال وسواس فکری عملی، اختلالات شخصیتی که خود 14 نوع می باشند و اختلالات سایکوتیک مانند اسکیزوفرنی می شود.
نکته مهمی که در مورد ابتلا به اختلالات روانی باید در نظر داشته باشید، این است که گاهی مشکلات و اختلالات روان شناختی همچون مانعی بزرگ بر سر راه موفقیت و توسعه فردی عمل می کنند! اگر فردی توانایی، استعداد و ویژگی های لازم برای موفقیت را داشته باشد اما مبتلا به یک اختلال روانی باشد، ممکن است استعداد ها و توانایی ها و عملکرد او تحت تاثیر این اختلالات قرار بگیرد و به عبارتی خنثی شود!
علی رغم تحقیقات و بررسی های فراوانی که در خصوص اختلالات روانی صورت گرفته است، هنوز دلیل مشخص و واحدی برای ابتلا به بیماری های روان شناختی وجود ندارد!
پژوهشگران و روان شناسان بر این باورند برخی عوامل می توانند خطر ابتلا به اختلالات روانی را افزایش دهند و در ابتلا به بیماری های روانی نقش داشته باشند.
برخی از عوامل تاثیر گذار بر ابتلا به بیماری های روان شناختی، عبارت اند از:
1. ژنتیک و سابقه خانوادگی
2. تجربیات گذشته و تجربه رویدادهای تروماتیک مانند سو استفاده جنسی به ویژه در دوره کودکی
3. عوامل بیولوژیکی مانند عدم تعادل شیمیایی در مغز یا برهم خوردن هورمون ها و انتقال دهنده های عصبی
4. آسیب دیدگی مغزی
5. استفاده از الکل و داروهای غیر مجاز در طول زمان
6. ابتلا به یک بیماری جدی مانند سرطان
7. قرار گرفتن مادر در دوره بارداری در معرض مواد شیمیایی سمی یا ویروس ها و باکتری ها
8. انزوا و کناره گیری از دیگران و داشتن دوستان کم
لازم به ذکر است، ابتلا به اختلالات روانی با ویژگی هایی همچون اهمال کاری یا نقص شخصیت هیچگونه ارتباطی ندارد.
اختلالات روانی قابل تشخیص، بررسی و ارزیابی می باشند. برای تشخیص اختلالات روانی، در وهله اول، می توان از آزمون های روان شناختی تشخیصی مانند آزمون اختلالات روانی (SCL-90) استفاده کرد. پاسخگویی به سوالات این آزمون ها می تواند به روان شناس در تشخیص ابتلا به بیماری روانی کمک کند یا آزمودنی را به سمت اقدام درست سوق دهد.
در مرحله دوم باید ارزیابی پزشکی صورت بگیرد و فرد از نظر جسمانی مورد بررسی و چک آپ قرار بگیرد. در مرحله سوم، فرد به روان شناس ارجاع داده می شود و روان شناس بنابر شرایط تشخیص گذاشته و فرد را در جهت درمان راهنمایی می کند.
فواید آزمون اختلالات روانی
1. غربالگری اولیه بیمارانی که با مشکلات روانی دست و پنجه نرم می کنند.
2. تعیین وضعیت روانی عموم مردم
3. بررسی نتایج درمانی قبل و بعد از مداخلات روان شناختی
4. انجام مطالعات و پژوهش های علمی
5. بررسی روابط علائم اختلالات با سایر جنبه های روانی و اجتماعی
6. مشاوره تحصیلی
7. مشاوره شغلی
و ...
کاربرد آزمون اختلالات روانی(SCL-90)
(SCL-90) یک آزمون استاندارد و معتبر در زمینه تشخیص علائم اختلالات روانی می باشد؛ یکی از مزیت های این آزمون ، ارزیابی علائم اختلالات روانی در طیف گسترده می باشد. روان شناسان از این آزمون در جلسات روان درمانی و با هدف ارزیابی روان شناختی استفاده می کنند.
پژوهشگران این آزمون را با هدف ارزیابی روان شناختی بر گروه مختلفی از افراد همچون مبتلایان به بیماری سرطان، بیماران قلبی و عروقی، افراد مبتلا به اعتیاد، کسانی که ناتوانی یا مشکلات جنسی داشته و افرادی که دارای مشکلات جسمی بودند انجام داده اند.
همچنین، مشاوران مدرسه و دانشگاه از این آزمون برای ارزیابی دانش آموزان و دانشجویان استفاده کرده اند. امروزه در بسیاری از مراکز مشاوره، آزمون اختلالات روانی (SCL-90) با هدف غربالگری اولیه و به عنوان یک ابزار کمکی برای تشخیص مورد استفاده قرار می گیرد.
آزمون اختلالات روانی دارای 90 سوال بر اساس طیف لیکرت 5 درجه ای می باشد؛ آزمودنی باید به سوالات این آزمون بر اساس پنج گزینه موجود پاسخ دهد.
این آزمون میزان ناراحتی آزمودنی را از ابعاد مختلف مورد بررسی قرار می دهد.
آزمودنی برای پاسخ دادن به سوالات این پرسشنامه، به 15 تا 20 دقیقه زمان به صورت تقریبی نیاز دارد.
نسخه حال حاضر، جدید ترین و آخرین نسخه این آزمون می باشد؛ این آزمون بر اساس تجربیات بالینی و تحلیل های روان سنجی مورد تجدید نظر قرار گرفته است.
این آزمون برای رده سنی نوجوان تا بزرگسال مناسب است.
آزمون اختلالات روانی با 90 سوالی که دارد به بررسی 9 مولفه روان شناختی در افراد می پردازد؛ این 9 مولفه شامل موارد زیر می شود:
افسردگی، حساسیت در روابط، وسواس اجبار، نشانه های جسمانی، روان پریشی، افکار پارانوئیدی، ترس مرضی، پرخاشگری و اضطراب.
آزمون اختلالات روانی یا آزمون چک لیست علائم روانی (SCL-90)، برای اولین بار توسط لئونارد دروگاتیس ساخته شد. هدف دروگاتیس از طراحی و ساخت این آزمون ، ارزیابی تعداد زیادی از مشکلات روان شناختی در افراد بود. این آزمون، یکی از پرکاربرد ترین آزمون های روان شناختی در سراسر دنیا است که توسط روان شناسان و پژوهشگران مختلف مورد استفاده قرار می گیرد.